Umowy produktów finansowych pisane są skomplikowanym językiem bo muszą być precyzyjne, choć przy odrobinie wysiłku, każdy może zrozumieć ich teść. Ważną częścią umowy są definicje umieszczane w pierwszej części dokumentu, tłumaczą znaczenie poszczególnych słów użytych w kolejnych punktach – niektóre z nich mogą być rozumiane inaczej niż w języku potocznym. Wiele osób pod słowem hipoteka rozumie księgę wieczystą, więc mówi o zabezpieczeniu wpisywanym do hipoteki, a tak naprawdę to hipotekę wpisuje się do księgi wieczystej. Ponadto bardzo często następują przekręcenia nazw produktów – na przykład, lokaty zostają nazywane funduszem, a fundusze lokatą. Czytanie definicji ważne jest zwłaszcza w umowach ubezpieczenia. Zakład ubezpieczeń może rozumieć zachorowanie lub utratę pracy bardzo wąsko.

W umowie jednym z najważniejszych zapisów jest cena pieniędzy które pożyczamy, ta cena to nie tylko oprocentowanie, ale również prowizja banku i koszt ubezpieczenia który musimy wykupić. Często zdarza się tak, że niższe oprocentowanie obowiązuje tylko przez krótki okres, czyli jeżeli kredyt bierzemy na kilka lat to, z reguły po trzech miesiącach, niższe oprocentowanie wygasa i wtedy przechodzimy na normalne warunki.

Ponadto czytając umowy kredytowe nie zapomnijmy zorientować się jak bank odnosi się do wcześniejszej spłaty kredytu. W wielu bankach jesteśmy zobowiązani, na siedem dni przed dokonaniem nadpłaty, pisemnie powiadomić bank o swoim zamiarze. Po takim zaanonsowaniu bank może, ale nie musi, zgodzić się na przyjęcie nadpłaty. Standardem jest przerzucenie prowizji za wcześniejszą spłatę z umowy kredytowej do “tabeli opłat i prowizji”, oznacza to że bank może wprowadzić taką prowizje w dowolnym momencie.

Generalnie jeżeli już zdarzy nam się podpisać umowę bez jej przeczytania, a uznamy że jest ona niekorzystna, to nic straconego – przysługuje nam prawo odstąpienia od umowy. Kredytobiorca ma prawo do odstąpienia od zawarcia umowy kredytowej wciągu dziesięciu dni od jej podpisania. Warto dodać, że podobnie jest z kartą kredytową (jeżeli chcemy z niej zrezygnować można to zrobić gdy była już używana), kredytem gotówkowym oraz ubezpieczeniem na życie – oczywiście z bankiem lub ubezpieczycielem trzeba się rozliczyć, a więc zwrócić pożyczone pieniądze, lub zapłacić za ochronę jaką polisa zapewniała do momentu gdy z niej zrezygnowaliśmy.

Wszystkie te opłaty są ważne dla klienta jak i dla banku. Z jednej strony musimy sobie odpowiedzieć na pytanie co dla nas jest ważniejsze – czyli na co najwłaściwiej jest zwrócić uwagę. Na oprocentowanie z którym będziemy żyli cały czas i będzie to potem miało odzwierciedlenie w ratach czy na pozostałe opłaty które, można powiedzieć, są opłatami na wejściu czyli: prowizja, opłata za wycenę nieruchomości, opłata za ubezpieczenie niskiego wkładu własnego i inne koszty. Jeżeli chcemy uniknąć tychże kosztów to szukajmy takiej oferty która ma zero prowizji, czyli zero opłat wejściowych, lub pozwala nam doliczyć ją do kwoty kredytu. Dla wielu osób lepiej jest zapłacić prowizje ośmiu czy dziesięciu tysięcy w miesięcznych ratach po dwadzieścia czy czterdzieści złotych niż włożyć jednorazowo; szczególnie jak kupujemy mieszkanie gdzie jeszcze musimy pamiętać o kosztach aktu notarialnego, jego wyposażenia, wykończenia i remontu.
Pamiętajmy jednak że wszystko trzeba sobie krytycznie wyliczyć (głównie różnego rodzaju ubezpieczenia) i zsumować ponieważ może się okazać że mimo wszystko istnieje oferta banku w której lepiej jest wyłożyć jakąś kwotę pieniędzy na starcie aby potem znacznie mniej płacić w formie oprocentowania.

Istnieje wymóg informowania klientów o rzeczywistej rocznej stopie procentowej i całkowitym koszcie kredytu. Pamiętajmy jednak że te dwa parametry są stosunkowo mało wnoszące do całej wiedzy klienta na temat zaciąganego kredytu mieszkaniowego. Są to parametry sztucznie wyliczane i do przeprowadzenia takiej symulacji zakłada się że na przykład ubezpieczenie pomostowe będzie trwało tytle czasu i nie mniej ani więcej. Ubezpieczenie niskiego wkładu podobnie zostanie spłacone w takim a w nie innym okresie. Stopa procentowa się nie zmieni, kurs walutowy się nie zmieni, itd. W takim wypadku, te założenia (zwłaszcza do stopy czy do kursu) mamy na tyle dużo i na tyle mocnych że są one po prostu nierealne. Więc wybierając kredyt hipoteczny dobrze jest porównać poszczególne parametry: oprocentowanie kredytów, marże definiujące to oprocentowanie, prowizje i opłaty podobne do prowizji które płacimy na początku i które będziemy musieli zapłacić kolejny raz w trybie ’ubezpieczenie niskiego wkładu.’ Jeżeli skupimy się tylko na całościowych parametrach typu całkowita roczna stopa czy też całkowity koszt kredytu no to potem możemy być grubo zdziwieni zachowaniem naszego kredytu.

Poszukując tani kredyt hipoteczny
Na koszt kredytu składa się: koszt jednorazowy, koszt stały i opłaty dodatkowe które są niezależne od banku takie jak opłaty skarbowe czy sądowe.
Koszty jednorazowe to: prowizja za rozpatrzenie wniosku kredytowego, prowizja za udzielenie kredytu, prowizja za wcześniejszą spłatę kredytu, a także opłata za zmiany w umowie kredytowej oraz opłaty z tytułu dodatkowych zabezpieczeń. W sumie pięć elementów.

Czy te wszystkie prowizje musimy płacić?
To zależy od banku i warto o to spytać porównując oferty różnych banków np. ING Bank Śląski nie pobiera prowizji za rozpatrzenie prowizji wniosku kredytowego i daje możliwość skredytowania prowizji za udzielenie kredytu dzięki czemu nie musimy jej wpłacać z własnej kieszeni. Od banku też zależy wysokość prowizji za wcześniejszą spłatę kredytu.

Jeśli chodzi o koszty stałe to są to oczywiście odsetki płacone w każdej racie. A na odsetki przede wszystkim wpływa wysokość oprocentowania.